وقتي كه سالوادور آلنده به رياست جمهوري شيلي برگزيده شد، رابطهي دوستي با كوبا و ديگر كشورهاي سوسياليست و همچنين كشورهاي غيرمتعهد، برقرار كرد. از اين رو، روزنامههاي آمريكا نوشتند كه اگر تا به حال كوبا پل ارتباطي بين آمريكاي لاتين و كشورهاي كمونيست بود، اين بار شيلي نيز چنين نقشي را خواهد داشت و به همين جهت به دولت آمريكا اعلان خطر كردند. هنوز چند ماه از زمامداري آلنده نگذشته بود كه نيكسون، رئيس جمهور آمريكا، با هنري كيسينجر مشاور خويش و همچنين رئيس سازمان سيا نشست اضطراري تشكيل داد. در اين جلسه تصميمهايي در مورد نقشههاي آيندهي آمريكا در شيلي پيشنهاد شد.
بعدها كه آلنده سقوط كرد و نيكسون نيز بر اثر جريان واترگيت از رياست جمهوري بركنار گرديد، اين مطلب فاش شد كه نيكسون پس از انتخاب آلنده، وحشت زده شد و به سازمان سيا دستور داد تا از هر راهي كه شده ، از گسترش اعتصاب و خرابكاري در اركان اقتصادي، سياسي و نظامي شيلي گرفته تا كودتاي نظامي و قتل آلنده، بايد دومين پل ارتباطي بين شوروي و نيم كرهي غربي را ويران كنند و بارها فرياد زد كه اين حرامزاده (منظورش آلنده) را ساقط خواهم كرد. اين مطلب را در ۸ فوريه ۱۹۷۷ ادگوري سفير سابق آمريكا در شيلي از تلويزيون بيان كرد. ادگوري اعتراف كرد كه به رغم همهي كوششهاي سازمان سيا، آلنده برگزيده شد.
از پيامدهاي نشست اضطراري نيكسون با مشاوران امنيتياش اين بود كه چند روز بعد عدهاي ناشناس ژنرال شنايدر رئيس ستاد ارتش شيلي را ربودند و او را كشتند و شايع كردند كه آلنده توان ادارهي حكومت را ندارد، زيرا از آغاز حكومتش نتوانسته است امنيت شهروندان كشور را حفظ كند. كشته شدن رئيس ستاد ارتش ضربهي هولناكي بود كه بر پيكر حكومت آلنده وارد شد. آلنده مجبور شد كه ژنرال پينوشه را به رياست ستاد ارتش منصوب كند.
پينوشه ژنرال پنجاه و پنج ساله، افسري كه استاد دانشگاه جنگ بود و جغرافياي سياسي درس ميداد و پيش از آن وابستهي نظامي شيلي در واشينگتن بود. اين افسر كسي بود كه پس از سقوط آلنده، برخي از روزنامههاي آمريكا نوشتند، در زماني كه او وابستهي نظامي در آمريكا بود، عضو سازمان سيا شده است. ريچارد هلمز رئيس سازمان سيا بعدها گفته بود كه سازمان تحت نظر او در كودتاي پينوشه بر ضد آلنده نقش مستقيم داشته است.
كارهايي كه آلنده در شيلي انجام داد، دولت آمريكا را سخت عصباني كرد. مهم ترين آنها عبارت بودند از:
1. شركت ITT را ملي كرد. اين شركت كه يك موسسه بين المللي تلفن و تلگراف بود و آمريكاييها مبلغ ۱۵۳ ميليون دلار در آن سرمايهگذاري كرده بودند، مصادره و تاسيسات آن را به سود دولت شيلي ضبط كرد.
2. معادن مس شيلي را كه بخش عمده آن در انحصار آمريكاييها بود و هشتاد درصد صادرات شيلي را تشكيل ميداد، طي قانوني ملي كرد.
به سبب اين كارها بود كه رسانههاي ايالات متحده او را كمونيست خواندند و به قول مارسل نيدرگانگ نويسندهي كتاب تاريخي "بيست كشور آمريكاي لاتين" او را مامور مسكو ناميدند. ولي دكتر آلنده براي آن كه به همهي آن شايعهها پايان دهد، اعلام كرد كه حكومت وي نه كمونيست است و نه سوسياليست بلكه حكومت او نمايندهي جبهه ملي وسيعي از طبقات و عناصر گوناگون مملكت است. اما آن سخنان ايالات متحدهي آمريكا را قانع نكرد و خرابكاري در شيلي آغاز شد.
دولت ايالات متحدهي آمريكا، شيلي را تحريم اقتصادي كرد به طوري كه صادرات مس تا هشتاد درصد كاهش يافت. كمبود موادغذايي باعث شد كه در ۱۲ سپتامبر ۱۹۷۲ مادران براي اعتراض به كمبود مواد غذايي براي فرزندانشان دست به راهپيمايي زدند و رانندگان كاميونها، كمبود دستمزد و نرسيدن وسايل يدكي و لاستيك را بهانه كردند و براي يك ماه شبكهي ارتباطي كشور را از نظر رسانيدن مواد مورد لزوم تعطيل كردند. از سوي ديگر يك صد و پنجاه هزار مغازه و فروشگاه در سانتياگو و شهرهاي ديگر از ترس غارت شدن تعطيل شدند. زمينه براي نارضايتي كلي مردم از هر جهت فراهم آمده بود و فقط ارتش منتظر دخالت به عنوان كودتا بود.
ادامه دارد...
